HISTORIA KOŚCIOŁA

przez | 19 września 2019

Około roku 1240 przybywają do Szczecina najprawdopodobniej z Westwalii franciszkanie – zakon żebraczy. Na przyznanym terenie budują klasztor, otrzymują w użytkowanie bądź wznoszą mały kościół. Aktywna działalność duszpasterska zyskuje im niezwykłą popularność. Z początkiem XIV w. przystępują do budowy nowego kościoła. Miała ona trzy fazy. W pierwszej fazie około 1300r. wzniesiono prezbiterium. Korpus nawowy (druga faza) powstał w pierwszej połowie XIVw.

W trzeciej fazie przypadającej na I połowę XVw. powstało sukcesywnie 10 kaplic między szkarpami. Z powodu szerzącej się Reformacji franciszkanie opuszczają miasto w 1527r. udając się do Maklemburgii. Budynki poklasztorne użytkuje przytułek dla ubogich i szpital na 150 osób. Wojna szwedzko-brandenburska w 1677 uszkadza kościół. W czasie pobytu Szwedów w Szczecinie pełni rolę kościoła garnizonowego. Około 1694r. częściowa rozbiórka klasztoru, z otrzymanych belek zrobiono nową ambonę i chór muzyczny w kościele. Czas wojen napoleońskich jest niekorzystny dla kościoła – zostaje zamieniony na magazyn żywnościowy, usunięto cale wyposażenie, zniszczono polichromię. W XIXw. trzykrotnie zamykany z powodu złego stanu technicznego. Gruntowniejsze prace remontowe w latach 1834-37 – odnowienie sklepień nad prezbiterium, ich przebudowa nad nawami bocznymi. W roku 1856 zburzenie starych budynków klasztornych i wybudowanie na ich miejscu nowych pomieszczeń dla mieszkańców przytułku. W 1900 roku budowniczy miejski żąda zabezpieczenia fundamentów i wzmocnienia filarów, gmina kościelna wobec dużych kosztów tych prac dąży do rozebrania kościoła. Burzliwą dyskusję przesądza ostatecznie konserwator dr Hugo Lemcke ratując cenny zabytek.

Do roku 1915 użytkowany przez gminy protestanckie św. Mikołaja i św. Jana, potem jako magazyn. W latach 1929-30 prowadzone prace badawcze ujawniły fundamenty pierwotnego kościoła z XIIIw. W latach 1930-33 wykonano najpoważniejsze zabiegi konserwatorskie – usztywnienie kościoła przez ankrowanie. Podczas II wojny światowej 1939-1945 kościół ocalał, choć zniszczeniu podczas bombardowań uległy osłaniające go budynki miejskie. W 1957r. przejęty przez Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego (Księża Pallotyni). Przywrócenie po latach kultu religijnego wymagało zmiany tytułu kościoła. Święty Jan Chrzciciel stał się bowiem od końca Xix. Patronem istniejącego do dziś neogotyckiego kościoła przy ulicy Bogurodzicy. Z tej racji biskup gorzowski Teodor Bensch nadał kościołowi nowy tytuł świętego Jana Ewangelisty. W latach 1957-58 przeprowadzono staranny kapitalny remont (projekt i nadzór arch. Stanisław Latour). Prace związane z wyposażeniem wnętrz trwają do dziś.